Nieuwe AI regels vanaf augustus 2026: Wat verandert er?

Wat is de AI-verordening?

De AI-verordening, ook wel de AI Act genoemd, is de eerste uitgebreide wetgeving van de Europese Unie die specifiek gericht is op kunstmatige intelligentie. Het doel van deze verordening is om ervoor te zorgen dat AI op een veilige, transparante en verantwoorde manier wordt ontwikkeld en gebruikt. Tegelijkertijd wil de Europese Unie innovatie stimuleren en voorkomen dat nieuwe regels de ontwikkeling van AI onnodig belemmeren.

De AI-verordening hanteert een risicogebaseerde aanpak. Dat betekent dat niet iedere AI-toepassing aan dezelfde regels hoeft te voldoen. Hoe groter de mogelijke impact op de veiligheid, grondrechten of samenleving, hoe strenger de verplichtingen. Voor AI-toepassingen met een laag risico gelden beperkte eisen, terwijl voor systemen met een hoog risico aanvullende verplichtingen van kracht zijn. Voor sommige toepassingen, zoals AI die een onaanvaardbaar risico vormt voor mensen of de maatschappij, geldt zelfs een verbod.

Wanneer treden de nieuwe regels in werking?

De AI-verordening is op 1 augustus 2024 al in werking getreden, maar de regels gelden niet allemaal tegelijk. Om organisaties en aanbieders van AI-systemen de tijd te geven zich voor te bereiden, worden de verplichtingen gefaseerd ingevoerd.

Zo gelden sinds februari 2025 al regels voor verboden AI-toepassingen. Vanaf augustus 2025 kwamen daar onder meer verplichtingen rondom AI-geletterdheid en regels voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden bij. Vanaf 2 augustus 2026 worden aanvullende bepalingen van toepassing, waaronder regels voor AI-systemen met een hoog risico.

Omdat de invoering in fases plaatsvindt, is het belangrijk om niet alleen naar de huidige regels te kijken, maar ook naar de verplichtingen die de komende jaren nog volgen.

Wat verandert er vanaf augustus 2026?

Vanaf 2 augustus 2026 worden verschillende nieuwe onderdelen van de AI-verordening van toepassing. Een belangrijk deel hiervan richt zich op aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden (General Purpose AI of GPAI), zoals de modellen waarop veel generatieve AI-toepassingen zijn gebaseerd.

Aanbieders van deze AI-modellen moeten onder meer technische documentatie beschikbaar stellen, informatie geven over de werking van hun model en een samenvatting publiceren van de data die is gebruikt om het model te trainen. Ook moeten zij voldoen aan de Europese auteursrechtregels en passende maatregelen nemen om risico's te beperken.

Voor AI-modellen die als systeemrisico worden aangemerkt, gelden aanvullende verplichtingen. Aanbieders moeten onder meer risicoanalyses uitvoeren, passende maatregelen nemen om deze risico's te beperken, de cybersecurity van hun modellen versterken en ernstige incidenten melden aan de Europese Commissie. Deze maatregelen zijn bedoeld om de risico's van de meest geavanceerde AI-modellen beter te beheersen.

Met deze nieuwe regels wil de Europese Unie meer transparantie creëren over de ontwikkeling van AI-modellen en ervoor zorgen dat krachtige AI-systemen op een veilige en verantwoorde manier worden ingezet.

Wat betekent dit voor organisaties die AI gebruiken?

Hoewel een groot deel van de nieuwe verplichtingen is gericht op ontwikkelaars en aanbieders van AI-systemen, krijgen ook organisaties die AI gebruiken steeds meer verantwoordelijkheid. Zij moeten weten welke AI-toepassingen binnen de organisatie worden ingezet, voor welke doeleinden deze worden gebruikt en welke risico's daarbij horen. Vooral wanneer AI wordt ingezet voor processen die invloed kunnen hebben op personen of belangrijke beslissingen, is het van belang dat er voldoende menselijk toezicht blijft en dat duidelijk is hoe een AI-systeem tot een bepaalde uitkomst komt.

Daarnaast wordt het belangrijker om kritisch te kijken naar leveranciers van AI-oplossingen. Voldoen zij aan de geldende wet- en regelgeving? Zijn zij transparant over de werking van hun systemen en de manier waarop deze zijn ontwikkeld? Door deze vragen tijdig te stellen, kunnen organisaties zich beter voorbereiden op de verdere invoering van de AI-verordening en verantwoord gebruikmaken van de mogelijkheden die AI biedt.

Vooruitkijken

De AI-verordening markeert een belangrijke stap in het veilig en verantwoord inzetten van kunstmatige intelligentie binnen de Europese Unie. De invoering van de wet verloopt gefaseerd, waardoor organisaties te maken krijgen met steeds meer regels en verantwoordelijkheden. Ook als een organisatie zelf geen AI ontwikkelt, is het belangrijk om inzicht te hebben in de AI-toepassingen die worden gebruikt en de ontwikkelingen rondom de AI Act te blijven volgen. Door je tijdig voor te bereiden op nieuwe verplichtingen, kun je AI op een verantwoorde, transparante en toekomstbestendige manier blijven inzetten.

Wat betekent dit voor NotuBiz?

Ook bij NotuBiz volgen we de ontwikkelingen rond de AI-verordening op de voet. In onze software, zoals AI Videosearch, zetten we AI in om gemeenten en provincies te ondersteunen, bijvoorbeeld door snel door vergaderingen te doorzoeken op onderwerp. Daarbij vinden we transparantie belangrijk: het is voor gebruikers altijd duidelijk wanneer content door AI is gegenereerd, en samenvattingen zijn herleidbaar naar het originele fragment. Zo kunnen gemeenten en provincies met een gerust hart gebruikmaken van AI, wetend dat NotuBiz meedenkt over een verantwoorde en toekomstbestendige inzet ervan.
Benieuwd naar hoe wij dit aanpakken? Neem vrijblijvend contact met ons op.

‍